नेपालीहरूको दिन प्रायः चिनी मिसिएको चियाबाट सुरु हुन्छ । चिया, कफी, सस, बिस्कुट र मिठाइजस्ता धेरै खानेकुरामा चिनी समावेश हुन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन का अनुसार, एक औसत व्यक्तिले दिनमा ६ चम्चा अर्थात् २५ ग्रामभन्दा बढी चिनी सेवन गर्नुहुँदैन । तर धेरै नेपालीहरूले यो सीमाभन्दा बढी चिनी लिने गरेका छन्, जसले विभिन्न स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउँछ । अत्यधिक चिनी सेवनले तौल बढाउनुका साथै मिर्गौलामा पनि नकारात्मक असर पार्छ । चिनीको मात्रा घटाउन सके मिर्गौला सम्बन्धी रोगबाट जोगिन सकिन्छ र मिर्गौलाको स्वास्थ्य राम्रो रहन्छ ।
JAMA Network Open मा प्रकाशित एक अध्ययनमा १ लाख २७ हजार ८३० वयस्कहरूको तथ्यांक विश्लेषण गरिएको थियो । अध्ययनले देखायो कि दिनमा एक गिलासभन्दा बढी कोक, फ्यान्टा वा अन्य सुगरयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्नेहरूमा दीर्घकालीन मिर्गौला रोगको जोखिम १९ प्रतिशतले बढी हुन्छ । साथै, यस्ता गुलिया पेयलाई पानी वा प्राकृतिक जुसले प्रतिस्थापन गर्नेहरूमा दीर्घकालीन मिर्गौला रोगको जोखिम ७ देखि १० प्रतिशतसम्म घट्ने पाइएको छ ।
१. रक्तचाप नियन्त्रणमा रहन्छ र मिर्गौलाका रक्तनली सुरक्षित हुन्छन्
धेरै चिनी खाँदा मोटोपन चाँडै बढ्छ । तौल बढेपछि रक्तचाप उच्च हुन्छ, र उच्च रक्तचापले मिर्गौलाका रक्तनलीहरूमा क्षति पुर्याउँछ । चिनी घटाउँदा तौल र रक्तचाप दुवै नियन्त्रणमा रहन्छन् । Global Burden of Disease Study अनुसार, उच्च चिनी सेवनले बडी मास इन्डेक्स र उच्च रक्तचाप बढाउँछ, जसले दीर्घकालीन मिर्गौला रोगबाट हुने मृत्युमा ९३.८ प्रतिशत योगदान दिन्छ ।
२. ब्लड सुगर सन्तुलित रहन्छ र मिर्गौलामा दबाब कम हुन्छ
मिर्गौलाले रगत फिल्टर गरी शरीरका विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्छ । अत्यधिक चिनी सेवनले रगतमा ग्लुकोजको मात्रा बढाउँछ । लामो समयसम्म उच्च रक्तचाप र उच्च ब्लड सुगर रहँदा मिर्गौलाका रक्तनलीहरूमा क्षति पुग्छ र अन्ततः मिर्गौला फेल हुन सक्छ । जब ब्लड सुगर १८० एमजी/डिएलभन्दा माथि पुग्छ, मिर्गौलाले सुगर पिसाबमार्फत बाहिर निकाल्न थाल्छ, जसले थप क्षति पुर्याउँछ । चिनी कम गर्दा मिर्गौलामाथिको दबाब घट्छ र यसको कार्यक्षमता सुरक्षित रहन्छ ।
३. फ्याटी लिभरबाट जोगाउँछ
रिफाइन्ड चिनी धेरै खानेहरूमा तौल छिटो बढ्ने र फ्याटी लिभरको समस्या देखिने सम्भावना हुन्छ । फ्याटी लिभर भएमा मिर्गौलामा पनि असर पर्न सक्छ । नन–एल्कोहोलिक फ्याटी लिभरसम्बन्धी अध्ययनहरूले उच्च चिनी सेवनले यस्तो समस्या निम्त्याउने देखाएका छन् । गुलिया पेय तथा चिनी कम गर्दा मेटाबोलिक स्वास्थ्य सुदृढ हुन्छ र मिर्गौला क्षति हुने जोखिम घट्छ । Frontiers in Nutrition मा प्रकाशित अध्ययनले एडेड सुगरले नन–एल्कोहोलिक फ्याटी लिभर बढाउने र त्यसले मिर्गौला क्षतिलाई प्रोत्साहन गर्ने उल्लेख गरेको छ ।
४. मिर्गौला स्टोनको सम्भावना घट्छ
अत्यधिक चिनी सेवनले युरिक एसिडको मात्रा बढाउन सक्छ, जसले मिर्गौला स्टोनको जोखिम उच्च बनाउँछ । थपिएको चिनीले पिसाबमा क्याल्सियमको मात्रा बढाउने र शरीरमा तरल पदार्थ घटाउने प्रभाव पार्न सक्छ । चिनी घटाउँदा युरिक एसिड नियन्त्रणमा रहन्छ र मिर्गौला स्टोन बन्ने सम्भावना कम हुन्छ ।
५. मिर्गौलासम्बन्धी जोखिम कारकहरू कम हुन्छन्
मिर्गौला रोगका प्रमुख जोखिम कारकहरूमा इन्फ्लामेसन र मोटोपन पर्छन् । चिनी कम गर्दा यी दुवै घट्छन् । इन्फ्लामेसनले मिर्गौलामा नकारात्मक असर पार्छ भने मोटोपन हुँदा मिर्गौलाले बढी रगत फिल्टर गर्नुपर्ने भएकाले दबाब बढ्छ । Canadian Medical Association Journal मा उच्च चिनी सेवनले इन्फ्लामेसन बढाउने र क्रोनिक मिर्गौला रोगको जोखिम बढाउने उल्लेख छ । साथै, Frontiers in Immunology मा प्रकाशित अध्ययनले एडेड सुगरले दीर्घकालीन इन्फ्लामेसन र मोटोपन बढाउने देखाएको छ ।
